CoralTempo
Kayıtlı Kullanıcı
İtiraz dilekçesi deyince gözün korkmasın, öncelikle şunu bil ki bu bir mahkeme davası değil, icra dairesine verilen bir savunma. Teminat senedine dayalı bir takip başlatıldıysa ve eline örnek 10 ödeme emri denilen bir kağıt ulaştıysa, işte o kağıdın tebliğ edildiği tarihten itibaren tam beş günün var. Beş gün içinde itiraz dilekçesini icra dairesine vermezsen, o senet kesinleşmiş gibi olur ve karşı taraf alacağını tahsil etmek için haciz yoluna gidebilir. Bu beş günlük süre hak düşürücü, yani ne yazık ki "abi ben o gün şehir dışındaydım" demen bir şey değiştirmez, süreyi kaçırdın mı işin rengi bir anda değişiverir.
Şimdi gelelim asıl meseleye: teminat senedi nedir, neden bu kadar can sıkıcı bir hal alır? Diyelim ki birine borç verdin ya da birinden borç aldın, araya bir de güvence meselesi girdi. İşte tam bu noktada taraflar genelde boş bir kağıda imza atar, üstünü sonradan doldurmak üzere anlaşırlar. Bu tür senetlere açığa imza veya blanko senet deniyor, ama halk arasında en çok teminat senedi olarak biliniyor. Sorun şu ki, bu senet elinde bulunan kişi, üzerinde anlaşılan tutarı değil de daha yüksek bir rakamı yazıp takibe koyabiliyor, ya da senedin aslında bir teminat olduğunu, asıl borcun ödendiğini hiçe sayabiliyor. İşte itiraz dilekçesinin en can alıcı tarafı da tam burada devreye giriyor, çünkü sen bu dilekçeyle "kardeşim bu senet teminat ama ben borcumu ödedim" demek yerine, hukuken kabul görecek somut itiraz sebepleri sıralıyorsun.
Peki bu dilekçede ne yazacaksın? Öncelikle hangi icra dairesine hitaben yazdığını, dosya numarasını, borçlu ve alacaklı bilgilerini eksiksiz vermen lazım; bunlar olmadan dilekçen havada kalır, muhatabını bulamaz. Hele ki dosya numarasını yanlış yazdın mı, işin içinden çıkılmaz bir hale gelir; o yüzden önce ödeme emrinin üzerindeki her rakamı, her numarayı birkaç kez kontrol et. Sonra asıl işe geliyoruz: itiraz sebebin ne, bunu açıkça yazmalısın. Bak, burada samimi olmakla hukuki olmak arasında ince bir çizgi var; sakın "ben ödemedim, adam beni kandırdı" diye duygusal bir yazı döşeme. Karşı taraf da, icra müdürü de her gün onlarca dosya görüyor; senin derdini anlamaları için meselenin hukuki bir zemine oturması şart. Mesela diyebilirsin ki "senede konu borç ilişkisi yoktur" ya da "senet teminat olarak alınmış olup asıl borç ödenmiştir" gibi kalıplar kullanabilirsin. Ama bu kalıpları cümle cümle desteklemen lazım, yoksa havada kalır.
Şimdi hangi sebeplerle itiraz edilebilir, onlara tek tek bakalım. En sık karşılaşılanı imzaya itirazdır. Eğer senedin altındaki imza sana ait değilse, işte bunu açıkça söylemen yeterli; mahkemede bilirkişi incelemesi yapılır, imzanın kime ait olduğu ortaya çıkar. Ama dikkat et, bu itirazı yaparken "imza bana ait değil" demen -tabii ki gerçekten değilse- çok ciddi bir iddiadır; yalan yere imza inkarı para cezasına bile yol açabilir, o yüzden vallahi billahi bu işi şaka yapmadan, gerçekten emin olarak yapmalısın. Bir diğer sebep borcun ödenmiş olması. Diyelim ki senede konu borcu zaten ödedin, elinde ödeme belgeleri de var; bu durumda itiraz dilekçende ödemenin tarihini, miktarını ve şeklini anlatman, varsa banka dekontunu, makbuzunu dilekçene eklemen gerekiyor. Ama burada şöyle bir pürüz çıkabilir: karşı taraf "o para başka bir borç içindi" diyebilir. İşte o zaman ispat yükü sana kayıyor, elindeki belgelerle hangi borca mahsuben ödeme yapıldığını göstermek zorundasın.
Bir de senet metninde tahrifat yapılmış olması ihtimali var. Mesela senedin üzerinde silinti, kazıntı, farklı kalemle yazılmış rakamlar görüyorsan, bunu itiraz sebebi olarak dilekçeye koyabilirsin. Bu durumda mahkeme, senedin bu halini dikkate alarak ya da bilirkişiye incelettirerek karar verir. Hatta aklına gelebilecek en basit şey bile: senedin altına sonradan eklemeler yapılmış olabilir. O yüzden dilekçeni yazarken senet fotokopisini de ekini yapmayı unutma; aslını zaten icra dosyasına ibraz edeceksin ama fotokopi üzerinde gördüğün şüpheli durumları açıkça tarif etmelisin. Bak, bu işleri ciddiye al; bazı insanlar "senet bende, istediğimi yazarım" diye düşünüyor ama iş mahkemeye taşındığında kağıt üzerindeki her çizgi, her el yazısı kanıt olarak kabul ediliyor.
Dilekçeni yazarken resmi ama sıcak bir dil kullanmaktan çekinme... Yani "Sayın İcra Müdürlüğü" diye başla, sonra dosya numarasını belirt, borçlu ve alacaklı bilgilerini yaz, ardından itiraz sebeplerini madde madde değil ama paragraf paragraf anlat. Her paragrafta tek bir konuya odaklan; okuyan adam kafası karışmasın. Sonuna da "yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle takibe itirazımı sunar, takibin durdurulmasını talep ederim" gibi bir talep yaz ve altına adını soyadını, adresini, imzanı at. Bu dilekçeyi icra dairesinin kalemine elden verebilirsin, ama en garantisi UYAP üzerinden kayıtlı e-postan (KEP) varsa oradan göndermek. Hadi diyelim ne KEP'in var ne de zamanın, o zaman ödeme emrinin tebliğ edildiği tarihten itibaren beş gün içinde icra dairesine bizzat gidip ver; karşılığında aldığın evrak kayıt numarasını sakla. O kaydı kaybetme, ileride "itiraz etmedin" derlerse elinde delil olur.
İtirazını yaptıktan sonra işler biraz karışacak, buna hazırlıklı ol. İcra müdürü itiraz üzerine takibi durdurur, ama bu kalıcı bir çözüm değil. Karşı tarafın iki seçeneği var: ya itirazın iptali davası açar ya da genel mahkemede alacak davası açar. Sen o davaları beklemeden kendin de icra mahkemesine başvurup "teminat senedi nedeniyle takip yapılamaz" diye dava açabilirsin, ama bu dava türleri birbirine karışır; o yüzden illa ki bir avukata danış. Şimdi vaktin varsa ve işin içinden çıkılamayacak gibi görünüyorsa, avukat tutmadan işin içine girme derim. Çünkü bu tür uyuşmazlıklarda tarafların arasındaki güven ilişkisi çok çabuk zedeleniyor; senet işi arkadaşlık bitiren en hızlı yollardan biri, inan bana.
Şimdi bir de şu var: her itiraz dilekçesi kabul edilecek diye bir kural yok. Yani sen yazdın diye icra mahkemesi "doğru, bu takip haksız" demeyebilir. Bu yüzden dilekçeni hazırlarken önce olayın kronolojisini kafanda netleştir: senet ne zaman ve neden alındı? Borç mu vardı, yoksa teminat mıydı? Ödeme yaptıysan ne zaman yaptın, kimseye mi ödedin? Bu soruların cevaplarını bir kağıda yaz, sonra dilekçeyi o notlara göre kur. Aynı fikri iki farklı şekilde ifade etmekten çekinme, mesela "borç ödenmiştir" de, "bu senet artık hükümsüzdür" de; tekrar gibi görünse de hukukta her cümle ayrı kapı açabilir. Ama abartma, vallahi kağıdın altı sayfa olacak diye bir şart yok; kısa, öz ve net olmak her zaman daha etkilidir.
Son olarak şunu unutma: bu dilekçe bir taktik değil, hakkını arama aracıdır. Ne kadar haklı olursan ol, süreci doğru yönetmezsen hakkın zayi olabilir. O yüzden önce bir nefes al, ödeme emrini iyi oku, beş günü not al, sonra kalemi eline al. Yazarken kendini avukat gibi değil, borcunu ödemiş ama insan yerine konmamış biri gibi hisset; işte o zaman doğru cümleleri bulursun. Ve eğer bu yazıyı okurken hâlâ kafan karışıyorsa, o zaman bir kahve iç, gözlerini kapat, olayı baştan sona bir kez daha düşün... Bak, bu işin altından kalkılmayacak bir tarafı yok, sadece düzenli ve dürüst bir dilekçe lazım.
Şimdi gelelim asıl meseleye: teminat senedi nedir, neden bu kadar can sıkıcı bir hal alır? Diyelim ki birine borç verdin ya da birinden borç aldın, araya bir de güvence meselesi girdi. İşte tam bu noktada taraflar genelde boş bir kağıda imza atar, üstünü sonradan doldurmak üzere anlaşırlar. Bu tür senetlere açığa imza veya blanko senet deniyor, ama halk arasında en çok teminat senedi olarak biliniyor. Sorun şu ki, bu senet elinde bulunan kişi, üzerinde anlaşılan tutarı değil de daha yüksek bir rakamı yazıp takibe koyabiliyor, ya da senedin aslında bir teminat olduğunu, asıl borcun ödendiğini hiçe sayabiliyor. İşte itiraz dilekçesinin en can alıcı tarafı da tam burada devreye giriyor, çünkü sen bu dilekçeyle "kardeşim bu senet teminat ama ben borcumu ödedim" demek yerine, hukuken kabul görecek somut itiraz sebepleri sıralıyorsun.
Peki bu dilekçede ne yazacaksın? Öncelikle hangi icra dairesine hitaben yazdığını, dosya numarasını, borçlu ve alacaklı bilgilerini eksiksiz vermen lazım; bunlar olmadan dilekçen havada kalır, muhatabını bulamaz. Hele ki dosya numarasını yanlış yazdın mı, işin içinden çıkılmaz bir hale gelir; o yüzden önce ödeme emrinin üzerindeki her rakamı, her numarayı birkaç kez kontrol et. Sonra asıl işe geliyoruz: itiraz sebebin ne, bunu açıkça yazmalısın. Bak, burada samimi olmakla hukuki olmak arasında ince bir çizgi var; sakın "ben ödemedim, adam beni kandırdı" diye duygusal bir yazı döşeme. Karşı taraf da, icra müdürü de her gün onlarca dosya görüyor; senin derdini anlamaları için meselenin hukuki bir zemine oturması şart. Mesela diyebilirsin ki "senede konu borç ilişkisi yoktur" ya da "senet teminat olarak alınmış olup asıl borç ödenmiştir" gibi kalıplar kullanabilirsin. Ama bu kalıpları cümle cümle desteklemen lazım, yoksa havada kalır.
Şimdi hangi sebeplerle itiraz edilebilir, onlara tek tek bakalım. En sık karşılaşılanı imzaya itirazdır. Eğer senedin altındaki imza sana ait değilse, işte bunu açıkça söylemen yeterli; mahkemede bilirkişi incelemesi yapılır, imzanın kime ait olduğu ortaya çıkar. Ama dikkat et, bu itirazı yaparken "imza bana ait değil" demen -tabii ki gerçekten değilse- çok ciddi bir iddiadır; yalan yere imza inkarı para cezasına bile yol açabilir, o yüzden vallahi billahi bu işi şaka yapmadan, gerçekten emin olarak yapmalısın. Bir diğer sebep borcun ödenmiş olması. Diyelim ki senede konu borcu zaten ödedin, elinde ödeme belgeleri de var; bu durumda itiraz dilekçende ödemenin tarihini, miktarını ve şeklini anlatman, varsa banka dekontunu, makbuzunu dilekçene eklemen gerekiyor. Ama burada şöyle bir pürüz çıkabilir: karşı taraf "o para başka bir borç içindi" diyebilir. İşte o zaman ispat yükü sana kayıyor, elindeki belgelerle hangi borca mahsuben ödeme yapıldığını göstermek zorundasın.
Bir de senet metninde tahrifat yapılmış olması ihtimali var. Mesela senedin üzerinde silinti, kazıntı, farklı kalemle yazılmış rakamlar görüyorsan, bunu itiraz sebebi olarak dilekçeye koyabilirsin. Bu durumda mahkeme, senedin bu halini dikkate alarak ya da bilirkişiye incelettirerek karar verir. Hatta aklına gelebilecek en basit şey bile: senedin altına sonradan eklemeler yapılmış olabilir. O yüzden dilekçeni yazarken senet fotokopisini de ekini yapmayı unutma; aslını zaten icra dosyasına ibraz edeceksin ama fotokopi üzerinde gördüğün şüpheli durumları açıkça tarif etmelisin. Bak, bu işleri ciddiye al; bazı insanlar "senet bende, istediğimi yazarım" diye düşünüyor ama iş mahkemeye taşındığında kağıt üzerindeki her çizgi, her el yazısı kanıt olarak kabul ediliyor.
Dilekçeni yazarken resmi ama sıcak bir dil kullanmaktan çekinme... Yani "Sayın İcra Müdürlüğü" diye başla, sonra dosya numarasını belirt, borçlu ve alacaklı bilgilerini yaz, ardından itiraz sebeplerini madde madde değil ama paragraf paragraf anlat. Her paragrafta tek bir konuya odaklan; okuyan adam kafası karışmasın. Sonuna da "yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle takibe itirazımı sunar, takibin durdurulmasını talep ederim" gibi bir talep yaz ve altına adını soyadını, adresini, imzanı at. Bu dilekçeyi icra dairesinin kalemine elden verebilirsin, ama en garantisi UYAP üzerinden kayıtlı e-postan (KEP) varsa oradan göndermek. Hadi diyelim ne KEP'in var ne de zamanın, o zaman ödeme emrinin tebliğ edildiği tarihten itibaren beş gün içinde icra dairesine bizzat gidip ver; karşılığında aldığın evrak kayıt numarasını sakla. O kaydı kaybetme, ileride "itiraz etmedin" derlerse elinde delil olur.
İtirazını yaptıktan sonra işler biraz karışacak, buna hazırlıklı ol. İcra müdürü itiraz üzerine takibi durdurur, ama bu kalıcı bir çözüm değil. Karşı tarafın iki seçeneği var: ya itirazın iptali davası açar ya da genel mahkemede alacak davası açar. Sen o davaları beklemeden kendin de icra mahkemesine başvurup "teminat senedi nedeniyle takip yapılamaz" diye dava açabilirsin, ama bu dava türleri birbirine karışır; o yüzden illa ki bir avukata danış. Şimdi vaktin varsa ve işin içinden çıkılamayacak gibi görünüyorsa, avukat tutmadan işin içine girme derim. Çünkü bu tür uyuşmazlıklarda tarafların arasındaki güven ilişkisi çok çabuk zedeleniyor; senet işi arkadaşlık bitiren en hızlı yollardan biri, inan bana.
Şimdi bir de şu var: her itiraz dilekçesi kabul edilecek diye bir kural yok. Yani sen yazdın diye icra mahkemesi "doğru, bu takip haksız" demeyebilir. Bu yüzden dilekçeni hazırlarken önce olayın kronolojisini kafanda netleştir: senet ne zaman ve neden alındı? Borç mu vardı, yoksa teminat mıydı? Ödeme yaptıysan ne zaman yaptın, kimseye mi ödedin? Bu soruların cevaplarını bir kağıda yaz, sonra dilekçeyi o notlara göre kur. Aynı fikri iki farklı şekilde ifade etmekten çekinme, mesela "borç ödenmiştir" de, "bu senet artık hükümsüzdür" de; tekrar gibi görünse de hukukta her cümle ayrı kapı açabilir. Ama abartma, vallahi kağıdın altı sayfa olacak diye bir şart yok; kısa, öz ve net olmak her zaman daha etkilidir.
Son olarak şunu unutma: bu dilekçe bir taktik değil, hakkını arama aracıdır. Ne kadar haklı olursan ol, süreci doğru yönetmezsen hakkın zayi olabilir. O yüzden önce bir nefes al, ödeme emrini iyi oku, beş günü not al, sonra kalemi eline al. Yazarken kendini avukat gibi değil, borcunu ödemiş ama insan yerine konmamış biri gibi hisset; işte o zaman doğru cümleleri bulursun. Ve eğer bu yazıyı okurken hâlâ kafan karışıyorsa, o zaman bir kahve iç, gözlerini kapat, olayı baştan sona bir kez daha düşün... Bak, bu işin altından kalkılmayacak bir tarafı yok, sadece düzenli ve dürüst bir dilekçe lazım.
